"Azərbaycanın böyük neft və qaz sərvətlərinə malik olması bizim xalqımızın xoşbəxtliyidir və bu gün üçün, gələcək üçün, xalqımızın yaxşı yaşaması üçün, ölkəmizin inkişaf etməsi üçün ən böyük amildir"
Heydər Əliyev

22-ci Beynəlxalq Xəzər neft və qaz sərgisi və konfransı

Konfransı giriş sözü ilə forumun təşkilatçısı olan “ITE Group Plc” şirkətinin baş müşaviri Endryu Vud açmış və iştirakçıları salamlamışdır. 
 ..

Almaniyanın dövlət televi zi ya kanalı ″ZDF″2011-ci ilin oktya brın da çəkilişləriAzərbaycanda da hə yata keçən “Gələcək naminəneft” sənədli filmini təq dim edəcəkdir.





Gələcək naminə neft

Bu ilin iyulunda layihənin müəllif -lə ri Ştefan Aust və Klaus Rixterin başçılığıilə çə kiliş qrupu Bakıda olmuşdur.Onların ölkəmizə səfəri ARDNŞ-nin vəşirkətin Almaniyadakı nüma yən də li yi -nin dəstəyi və birbaşa iştirakı ilə baştut muşdur. Bu nümayəndəliyin direktoruElmar Məmmədov həm film, həmdə ARDNŞ-nin Almaniyadakı fəa liy yə -ti ilə bağlı suallarımıza cavab ver məyəlütf karlıqla razı oldu.

− Elmar müəllim, ARDNŞ-nin Al -ma ni yadakı nümayəndəliyi nə vaxtdanfə aliyyət göstərir və sizin qar şı nızdahan sı əsas məsələlər durur?- ARDNŞ-nin Almaniyadakı nüma -yən dəliyi 1 sentyabr 2009-cu ildən eti -ba rən, Azərbaycan və Almaniya ara sın -da neft və təbii qaz sahəsində iq ti sa dimü nasibətlərin geniş lən di ril mə si mə sə -lə si xüsusən aktuallaşdıqdan sonra fəa -liyyət göstərir. Av ropa Birli yi Avropanınenerji təh lükəsizliyinin tə min olunmasımə sə ləsində respublika mı za mü hüm yerverir. Bununla əlaq ə dar bu gün əməkdaşlıqvə qarşılıqlı mən fə ət əl də edilməsiüçün yeni imkan lar ya ra n mışdır. Bu mə -sə lədə ARDNŞ-nin nümayəndəliyi Alma -ni ya şirkətləri üçün on ların Azərbaycanayo lu üzə rin də özü nə məxsus “darvaza”rolunu oy nayır: mə lumat təqdim edir,mü na si bətlər qurur və işgüzar tə şəb -büslərin hə yata ke çi ril mə si ni dəs tək ləyir.Məlum olduğu kimi, Azərbaycan -da qaz hasilatı hazırda ildə 27 mil yardkub metr təşkil edir və bu, 2020-ci iləqə dər iki dəfə arta bilər. Am ma qazınAvropa ya nəql edilməsi üçün hə lə kiuy ğun bo ru xət ti mövcud deyil. Na -bucco, Interconnector Turkey-Greece-Italy(İTGİ) və Trans adriatik boru xət lə ri birbiriilə rə qa bət apa ran üç la yihədir. Onlardan heç biri hə lə həyata keçirilməyib.Bu ilin ma yında Frankfurtda Global BusinessWeek çər çivəsində Global Energyadlı kon frans keçirildi ki, onun da əsasmöv zu su elə bizim qazın Avropayaötü rülməsi məsələsi oldu. Konfrans dahəmin boru xətti layihələrinin iş ti rak -çıları olan hər üç şirkətin nüma yən dələri,qaz təchizatçısı ki mi isə ARDNŞ çıxışetdi. Hər üç bo ru xətti kon sorsiumuAzər baycanın Xə zər regi onundan qazix rac edəcək əsas öl kə olması ba rəsindəhəm fikir oldu.Karbohidrogenlərin daşınma sın datəh lükəsizlik qlobal müzakirələrdə hə -mi şə əsas as pektlərdən biri olmuşdurki, bu da Fu kusimadakı fəlakətdən son -ra xüsu silə intensivləş miş dir. Həm çi -nin konfransda bərpaolunan ener ji mən -bə lərindən istifadənin ge niş lən di ril məsizə rurəti haqqında fi kir ifadə olundu.ARDNŞ-nin Almaniyadakı nüma -yən dəliyinin işinin bir hissəsi də Al ma -niya KİV nümayəndələrinə onla rınAzər baycan ilə əlaqəsi olan la yi hələrindəkö mək etməkdən iba rət dir. Qeyd edimki, “Oil for the future” alman te le vi zi ya sınü mayəndələrinin neft haqqında çək -dik ləri ikinci film dir. Birincinin adı “Milliardenpokerums Gas” idi və o da neft vəqaz səna ye sinin artan problem lə rindənbəhs edir di. Bununla yanaşı, fil min Azər -bay candan bəhs edən his sə sində 20 Yan -var hadisələri və Dağ lıq Qarabağ müharibəsi,onun sə bəb və nə ticələri obyektivşəkildə işıq lan dı rıl mış dır. Bundan başqa,Böyük Vətən mü haribəsindən bəhs edənhis sədə əldə olu nan qələbədə Azərbaycanınböyük ro lunu göstərən ar xiv kadrlarıgöstərilmişdir.

- “Oil for the future”də əsas ideyanədir?- Hazırda Almaniya atom-elektrikstan siyalarının qarşıdan gələn bağlanma -sı na görə narahatdır. Alternativener ji mənbələri məsələsi qarşıda kəskinşə kil də durur. İki hissədən ibarət olanfilm də iki əsr ərzində (XIX əsrdən başlayaraq)dünyanın neft sənayesinin ta -rixin dən bəhs edilir. Filmdə nef tin dünyasənayesi üçün zəruri enerji mən bəyi olduğu,lakin ehti yat ların get-gedə tükəndiyiöz geniş əksini tapır. Qeyd olunur ki,neft resurslarının azalması dünyada faydalıqazıntı ehtiyatları uğ runda bütüntarix boyu davam etmiş mübarizənidaha da qızışdırır və nəticə kimi siyasivə ziy yətin tez-tez dəyişməsinə səbəbolur. Bu, tamamilə obyektiv bir nəticədir.Ümumiyyətlə, film çox ciddi mətləblərətoxunur. Burada müa sir seysmoqrafiyadanistifadə olun maqla neft yataqları vəyanacaq eh tiyatları sahəsində elmi təd -qiqatla rın nəticələri də əksini tapmışdır.Sirr de yil ki, son zamanlar dün ya neftehtiyatlarının məh dud lu ğu haqqında fikirlərdaha çox səs lə nir və ayrı-ayrı ana -li tik lər onun tü kən məsinin müxtəlifmüd dət lərini gös tə rirlər: 40 ildən 100ilə qə dər.Həmçinin neft hasilatı problemi yal -nız ehtiyatların məhdudluğundan iba -rət deyil, bu proses həm də eko lo gi yaproblemləri ilə müşayiət olunur. Ey niza manda məhz ehtiyatların məh dudlu -ğu neft sənayesinin üzərinə iq tisadiböh ranlar, fəlakətlər və mü ha ribələrəgö rə məsuliyyət qoyur. Fil min müəl liflə ri müasir dünya neft biz nesinin bütünmüs bət və mənfi cə hətlərini kifayət qə -dər əyani su rət də göstərmişlər. BuradaAlmaniya, Bra ziliya, Sibir, Azərbaycan,Çin, Səu diy yə Ərəbistanı, Qərbi Avropa -nın neft biznesi əhatə olunmuşdur. Bu -nun la yanaşı, söhbət müəlliflərin pro -ses lərə münasibətindən getmir – ta ma -şaçının fikri “Oil for the future” qəh rə -man larının müsahibələrindən for ma -la şır, onlar isə müasir siyasi arenanınən vacib oyunçuları ilə yanaşı, həm dəneft platformalarının adi iş çi ləri, geoloq -lar, mühəndislər və Nyu-York ƏmtəəBir jasının brokerlə ri dir lər. Bundan başqa,film də dünyada si yasi qüvvələrin bölüş -dü rülməsi priz masından yanaşdıqdaneft sənayesinin mər hə ləli inkişafındanbəhs edən çoxlu ar xiv kadrları da vardır.Fil min mü əl lifl əri bu gün neftin zəruriener ji və hət ta həyat mənbəyindən mü -na qi şə lər yaradan mənbəyə çevrilməsinixü su si qeyd edirlər.- Bu gün ARDNŞ alman şirkətləriilə han sı layihələri həyata keçirir?- Ən böyüklərindən biri RWE şirkətiilə birgə layi hə dir ki, burada da cari ilinsonuna qə dər Xəzərdə ″Naxçıvan″ pers -pektiv struk turunun işlənilməsi və hasilatın pay bölgüsü sazişi (PSA) imza la -na bilər. Cari ilin mart ayın da ARDNŞvə RWEəsas ticarət prin sipləri və kəşfiyyatşərtləri, ″Nax çı van″ strukturunun iş lə n -ilmə si və pay bölgüsü üzrə qar şı lıq lı an -laşma memorandumunu im za la mışlar.Tə rəflər əsas prin sip lər haqqın da razılığagəl mişlər. Amma hələ pay iş tirakındanvə sərmayə həcmindən danışmaq tezdir.ARDNŞ-nin ilkin qiymətləndir mə -sinə görə, ″Naxçıvan″ strukturunun ehtiyatları300 milyard kubmetr qaz və 40mil yon ton kon den sat həcmində ola bi -lər. Əvvəllər burada bir kəşfiyyat quyusuqaz mış Ame ri ka şirkəti ExxonMobil2002-ci ildə onun ehtiyatlarınıiqtisadi nöq teyi-nə zər dən az cəlbedicihesab etdi və ARDNŞ ilə müqavilənidayandırdı. Am ma daha sonra RWE layihənipers pek tivli hesab etdi, bu günisə hət ta ona başqa xarici şirkətləri dəcəlb et mə yi planlaşdırır.Yaxın perspektiv üçün ikinci böyükla yi hə “Azəriqaz” İstehsalat Birliyi infrastrukturununEON Ruhrgas şirkətiilə birgə ta ma milə müasirləşdirilməsidir.Kon sepsiya hazırlanmışdır və onun dabazasında texniki-iqtisadi əsaslandırmasənədi hazırlanmalı, part nyor seçimivə maliyyə mənbə yi nin müəyyənləşdirilməsiişləri aparıl ma lıdır. Yeri gəl miş -kən, ilkin qiy mət lən dirmələrə əsasən,təxminən 900 mil yon avro məbləğdənsöhbət gedir. La yihənin həyata keçiril -mə si müddəti də olduqca ciddidir: 5 il -dən 10 ilə qədər. Qeyd edim ki, layihəbaş lan ğıc mərhələdə təkcə Abşeron ya -rım a da sına aid olacaqdır.Bundan başqa, bizim üçün Alma ni -ya nın kimya sənayesi də maraq do ğu -rur. Bu gün ARDNŞ Currenta GmbH &Ko ON şirkəti ilə əməkdaşlıq imkanınınə zərdən keçirir. Bu şirkət Al maniyanınbü tün kimya isteh sa lı nın 10%-ni təminedir. Kimya parkında biz nes üçün idealşə rait yaradıl mış dır: kommunal, ekoloji,mühafizə və təh lükəsizlik, analiti ka, tə -lim və s. da xil olamaqla bütün xid mətlərportfeli. Hazırda Curren ta 70-dən çox şir -kə tə xidmətlərini təklif edir və ARDNŞmaraqla bu şir kə tin iş təc rü bə si ni öy rə -nir. ARDNŞ və İqtisadi İn kişaf Nazirliyi -nin dəvəti ilə Curren ta bu yaxınlardaAzər baycanda təqdimat ke çirmiş, gə lə -cək əməkdaşlıq üçün ilkin plan lar cızılmışdır.İlin birinci yarısında bi zim tə şəb -bü sümüzlə karbamid güb rə lərininli senziarı olan UHDE şirkətinin nüma -yən dələri ARDNŞ və “Azərikimya” İBrəh bərliyi üçün təqdimat ke çirdilər. Növ -bə ti addım “Azərikimya” işçilərinin Mi -sir də UHDE şir kə ti tərəfindən layi hə lən -di rilmiş və inşa edilmiş karbamidza voduna səfəri ol du. Hazırda Sumqayıtda500.000 ton luq belə bir za vo dunin şası üçün tender sə nəd ləşdirilməsi hazırlanırvə UHDE şir kətinə bu tenderdəiş tirak et mək tək lif olunacaqdır.Bildiyiniz kimi, nümayən də liyin ofisiAlmaniyanın iqtisadi və ma liyyə paytaxtıolan Frankfurtda yer ləşir. Buna gö -rə də təbii olaraq biz Av ropanın maliyyəinstitutları ilə fəal iş ləyirik. Yaxın gə lə -cək də ARDNŞ Avropa və Asiya bazarla -rın da yer ləşdirməyə hazırlaşdığı av ro -bond la rın buraxılmasını planlaşdı rır.Av ro bondların ilk buraxılışlarının emi -tent lərini Royal Bank of Scotland (RBS),Citybank və Deutsche Bank bu ra xa caqlarki, onlar da, məlum ol du ğu ki mi, DövlətNeft Şirkəti ilə sıx əmək daş lıq edir. Bugün üçün ilk bu raxılışın 500 milyon dollarsəviyyəsində olması nın məqsədəuyğunluğuhaqqında qə rar qəbul edilmişdir.Dövlət Neft Şirkəti gü man edir ki,SOCAR avrobondlarına tə ləb təklifi əhə -miy yətli dərəcədə üs tə lə yəcək.- ARDNŞ nümayəndəliyi ötən müd -dət də qlo bal energetika konfransındanbaş qa, daha hansı vacib tədbirlərdə iş -ti rak etmişdir?- Keçən il ənənəvi Global Bu sinessWeek çərçivəsində Frankfurt-Maynda ARDNŞ nümayən də liyinə ″Azərbaycaniqtisadiyyatı günü ″nü keçirməktək lif olunmuşdu ki, bu da bizim səfircə nab P. Şahbazovun b ir başa iştirakı iləAzər baycanın Al ma niyadakı səfirliyi iləbirgə keçiril miş və Azərbaycan RespublikasınınMə dəniyyət və Turizm Nazirliyi,Sənaye və Ener getika Nazirliyininal ter nativ enerji mənbələri üzrə ko mi -tə sinin və İqtisadi İnkişaf Nazirliyininnü mayəndələri də bu rada iştirak etmiş -lər. Çıxış edənlər Azərbaycanda investi -si ya imkan la rı və alman sahibkarlarıüçün ma raq lı ola biləcək layihələr haqqındada nışmışlar.Bütövlükdə bu gün ARDNŞ-nin Almaniyadakınümayəndəliyi Azərbayca -nı təkcə “neft və qaz ilə zəngin olan öl -kə” nöqteyi-nəzərindən “təqdim et məyə”deyil, həm də müxtəlif aksi ya lar və təd -bir lər vasitəsilə bizim zəngin mə dəni irsimiz,adətlərimiz və ta ri xi miz dən bəhset məyə çalışır. Buna görə də yaxın gələcəküçün planlarımız çoxdur.− Biz də sizə fəaliyyətinizdə uğurlararzu edirik!